‘Mide Hastalıkları’ kategorisi için arÅŸiv

Mide mukozası ile ince bağırsak mukozasının birlikte yangılanması. Mide mukozasının yangılanması gastrit, ince bağırsak mukozasındaki enterit adını alır. Gastroenteritte gastrit ve enteritin belirtileri birlikte görülürse de baskın olan, enteritin özellikleridir.

Gastroenteritin kendine özgü türü çocuklarda görülen ivegen gastroenterittir. Ağır bir hastalık olması ve ishalle birlikte görülmesi nedeniyle bu hastalığa çocuk kolerası adı da verilir.

Çocuk kolerası bazen tek başına bir hastalık olarak, bazen de kısa bir süre önce geçirilmiş bir başka mikroplu hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar. Yaz aylarında görülen bir hastalıktır. Genellikle süt çocukları ve bunların içinde de, en çok doğal yolla beslenmeyenler yani biberonla duyurulanlar bu hastalığa tutulur. Etkenler besinlerden alınan toksinlerle, hastalık mikroplarıdır. Çoğu zaman bu etkenler birbirine çok karışmış durumda olduğundan, ivegen gastroenteritte hangisinin asıl rolü oynadığı kolayca anlaşılamaz.

Hastalığın iki ana belirtisi ishal ve kusmadır. Çocuğun 24 saatte 2030 defa altını kirlettiği olur. Dışkısı tüm sıvıdır ve fışkırarak dışarı atılır. Rengi yeşilimsi veya sarımtıraktır. Bazen renksiz de olabilir. Çoğu zaman asit olan dışkı fazla kokmaz. Çocuk sürekli olarak kusar. Kendini hemen hiç tutamaz. Çıkan kusmuk pıhtılaşmış süttür. Başlangıçta balgam, sonunda da öd gelir.

Bu kadar çok su kaybı doÄŸal olarak dokularda kuruma yapar. Deri kuru ve kırışık bir görünüş alır. Burun ileri doÄŸru sivrilir. Gözler parlaklığını kaybeder, çukura kaçar; dudaklar kuru ve çatlak, dil kuru ve yapışkandır; karın içeri çöker; nabız hızlı fakat güçsüz atar. Bunlardan baÅŸka çocukta sinirli bir hareketlilik, bir aşırı duyarlık da görülür. Bu hareketlilik döneminden hemen sonra uyuÅŸukluk ve uykulu bir durum gelir. Yüzde, kollar ve bacaklarda hızlı titremeler görülür. Hasta koma durumuna girebilir. AteÅŸ 39°C veya daha yüksektir. Fakat en ağır durumlarda bunun tersi olur, ateÅŸ 37°C’ye düşer. Buna son kollaps durumu denilir. Erken doÄŸmuÅŸ çocuklarda bütün hastalık boyunca hipotermi görülür; yani vücut sıcaklığı 36°C’nin altındadır.

Tedavi, için 48 saat süreyle sadece su verilir. Deri altına veya damara serum fizyolojik ya da şekerli su şırınga edilir. Bunun amacı hem kuruyan dokuları canlandırmak, hem de vücudu zehirli maddelerden arındırmaktır. Damara günde 100-150 santimetre küp kan plazması şırınga edilir. Besinsel zehirleri yok edecek streptomisin, kloromisetin gibi antibiyotikler ve daha başka bağırsak dezenfektanları verilir. Bunlardan başka kalp dolaşım güçsüzleşmesine karşı kafuru ve başka kalp güçlendirici maddeler verilir. Çocuk sıcak suyla yıkanır. Fazla hareketlilik durumu gösterdiğinde bromürle sakinleştirilir. Çocuk yan karanlık, serin ve sık sık havalandırılan bir odada yatırılır.

admin

Yorum gönder

Midenin iç çeperlerini kaplayan mukozanın yangılanması. Çeşitli etkenlerle meydana gelebilir. Bunların başlıcaları şöyle sıralanabilir:

1 — Hastalık mikropları; bu mikroplar yutma yoluyla ya da kan dolaşımı yoluyla gelerek mide içi mukozasına yerleÅŸirler. Piyore olmuÅŸ bir diÅŸten yayılan mikroplardan biri mideye giderek gastrit yapabilir. AteÅŸli bir hastalık (septisemi, tifo, paratifo vb.) sırasında kanla birlikte damarlarda dolaÅŸan mikroplardan biri ya da yerel bir mikroplanma noktasından (çürük diÅŸ, sinüzit, apandisit vb…) yayılan bir mikrop da gastrite yol açabilir.

2 —Dış kaynaklı fiziksel kimyasal etkenler; bunların başında mide mukozasını azdıracak nitelikte besinler gelir. Baharatı fazla, çok yağlı, fazla soğuk, fazla sıcak yiyecekler, yeteri kadar çiğnenmemiş besinler bu etkiyi gösterirler. Et ve balık gibi çabuk bozulabilen, mantar gibi zehirleyebilen besinler de gastrit yapabilir.

Çok sigara içme, fazla alkol alma, midenin dayanamayacağı ilaçları (sodyum salisilat, sülfamitler, atofan vb.) ağız yoluyla alma da fiziksel kimyasal etkenlerin bir kısmını meydana getirir. Alkaliler, kuvvetli asitler, süblime gibi zehirlerin ağız yoluyla alınması ise yalnız gastrit yapmakla kalmaz, aynı zamanda yutak, onikiparmak bağırsağı ve bağırsaklarda da zarar meydana getirir.

3 —Vücut içinde oluşan zehirli maddeler. Çeşitli hastalıklar vücutta birtakım zehirleyici maddeler meydana getirir. Bunlar mide ve bağırsak mukozası tarafından zararsız duruma getirilir. Ancak, bu mukozalar bu işlem sırasında hırpalanıp yangılanabilirler. Süreğen gastritler böyle başlar. Genellikle üremi, damla, şeker, Basedow hastalığı kansızlık, karaciğer hastalıkları (karaciğer .veremi) gibi hastalıklar bu yolla gastrit yaparlar. Derin ve yaygın yanıklarda yanan dokudaki hücre proteinleri çözülmeye uğrar. Bunların meydana getirdiği zehirleyici maddeler mide ve onikiparmak bağırsağı mukozası yoluyla atıldığı için yine hırpalanma sonucu gastrit olabilir.

4— Alerjik etkenler; mide ve bağırsak mukozası bazı besinlere (çilek, deniz ürünleri vb…) ya da ilaçlara karşı alerjik olabilir. Bu besinlerin yenmesi, ya da ilaçların ağız yoluyla alınması gastrit yapabilir.

5 —Dolaşım “bozukluÄŸu; kalbin görevini çok az yapabildiÄŸi kalp hastalıklarında mide çeperlerinin ince kan damarlarında süreÄŸen bir kan birikimi görülür. Bu birikim mide mukozasının yangılanmasına yol açabilir. KaraciÄŸer sirozu da aynı sonucu verebilir.

Gastriti meydana getiren neden, yukarda sayılanlardan hangisi olursa olsun, mide mukozasıyla birlikte sindirim aygıtının mideye en yakın parçası olan onikiparmak bağırsağı mukozasını da etkiler. Bundan ötürü, gastrit olan bir kimsede hemen her zaman düodenit (onikiparmak bağırsağı yangılanması) de olur. Bu iki hastalığın bir arada olması durumuna gastrodüodenit denilir.

Gerek gastrit gensk gastrodüodenit ivegen, yarıivegen ve süreğen olabilir. İvegen gastritler (ve düodenitler) şu belirtileri gösterir: Genel bir rahatsızlık, iştahsızlık, dilde yapışkanlık, kuruluk ve pas, ağızda acılık, nefes kokması, dudaklarda, ağızda ve boğazda kuruluk, sürekli ve çoğu zaman şiddetli susama, salya akması, geğirme, sık hıçkırık, mide bulanması, kusma ve kusma isteği, vücutta ağırlık, gövdenin orta ve yukarı kesiminde mideye rastlayan yerde, özellikle yemekten sonra şiddetlenen ve ağrıya dönüşen bir gerilim.

Bazı durumlarda bağırsak yangılanması da olur ve ishal görülebilir. Karın genellikle midede ve bağırsakta gaz birikmesi sonucu şişkindir. Dudaklarda küçük ve içi seröz madde dolu kesecikler oluşur.

Genel olarak hasta durgundur. Çoğu zaman bunun yanı sıra ruhsal çökkünlük de görülür. Sık sık baş ağrır. Ateş yoktur. Kusmukta yeteri kadar sindirilmemiş, asit kokulu besin var dır. Öd varsa hasta hem mide asidinin hem de ödün tadım ağzında duyar.

İvegen gastritin başlaması ve bitmesi birkaç gün içinde gerçekleşir. Tedavi yatak istirahatine ve 24-43 saat hiç bir şey yememeye dayanır. Bu sürenin sonunda hafif çay, portakal suyu, pirinç ve irmik suyu, patates püresi, birkaç gün sonra galsta, gevrek verilebilir. Çok şiddetli ağrılara karşı laudanum veya tentür do belladon damlası ya da bu ikisinin karışımı verilir. Kusmanın arkası kesilmezse ağıza buz parçacıkları ve kaşık kaşık kloroformlu su verilir. Mide doluysa yağlı bir müshil verilir (erginlerde 25-30 gr. hintyağı). Normal beslenmeye yavaş yavaş dönülür.

Yarı ivegen ve süreğen gastrit Hipertrofik ya da atrofik olabilir. Hipertrofik durumda mide mukozası kızarmıştır, üzeri yoğun bir mukusla yani sümüksü madde ile kaplanmıştır; bazen ödemler kıvrımlar, çıkıntılar, yüzeyde hafif kanlı aşınmış noktalar görülür. Atrofik türde mide mukozası ince, soluk renkte, kaygandır; kıvrımları, çıkıntıları yoktur.

Atrofik gastrit genellikle hipertrofik gastritin son aşaması olarak ortaya çıkar. Aynı midenin bir kesiminde hipertrofik bir kesiminde ise atrofik gastrit görülebilir. Atrofik gastritte onikiparmak bağırsağında az çok kan toplanmış, bağırsak kızarmıştır. Yüzey dalgalıdır; belirli kıvrımlar vardır; yine yüzeyde kanlı aşınmış noktalar bulunur.

Süreğen gastritte klinik görünüş çok çeşitli olabilir. Genellikle iştah yoktur. Ağızda, özellikle sabahları uykudan kalkarken acılık vardır. Yiyeceğe mide bulantısı duyulur. Çoğu zaman kusma görülür. İçki içenler, genellikle sabahın ilk saatlerinde kusarlar. Hasta aldığı az besini bile uzun zamanda, zahmetle, geğirmelerle, ağzına asit gelmesiyle mideden yutağa gelen yanmalarla sindirir. Bu zahmetli sindirim saatlerinde huzursuz, uykulu, başağrılıdır. Midede ağırlık duyar. Çoğu zaman içten bir ağrı, hatta kramp da duyduğu olur. Bütün bu belirtiler gitgide hastayı tüm etkisi altına alır.

Ruhsal durum da olumsuz bir yöne sapar; me lankoli ve nevrasteni belirtileri görülür. Bu özgün belirtilerin yanında dil kuruması, dilin beyaz ve paslı olması, nefes kokması, derinin kuru ve solgun ya da toprak rengi olması, genel beslenme koşullarının ve kan durumunun gittikçe kötüye giderek zayıflama ve kansızlığa yel açması gibi nesnel belirtiler vardır. Hasta genellikle kabızdır. Ancak, bazı durumlarda yemekten sonra ishal görülebilir.

Mikroskop muayenesinde dışkıda sindirilmemiş besin bulunur; koyu renk kan izlerine de rastlanabilir. Yıllarca süren süreğen gastritte hafifleme dönemleriyle ağırlaşma dönemleri birbirini izler. Nedeni (uygunsuz beslenme, çok yağlı, çok acı yeme, fazla içki içme, fazla sigara içme, çürük diş, piyore, kalp hastalığı, karaciğer yangısı, üremi, pernisiyöz anemi vb.) iyice anlaşılmışsa, en iyi tedavi bu nedeni ortadan kaldırmaktır. Tabii bu ancak sözkonusu nedenin ortadan kaldırılabilir nitelikte (be, sin çeşidi, sigara, alkol, çürük diş vb.) olması halinde gerçekleşebilir. Her çeşit kızartma, yağlı yiyecekler, baharat, isli balık ve etler, fazla mayalandırılmış peynirler, alkollü içkiler kesinlikle yasaklanmalıdır.

En çok tavsiye edilecek besinler sebze ve et suyu, karbonhidratlar (makarna, irmik, pirinç, patates), sebze ezmeleri, sütlü besinler, mayalanmamış peynirler, yağsız et ve balıklar, şeker, pişirilmiş meyveler vb. dir. Verilecek en iyi ilaç hastanın zevkine uygun bir yemek listesidir. Bu yemekler hastanın kapalı iştahını açacak, fakat gastriti azdırmayacaktır. Mide asidinin fazla olduğu gastritlerde alkali maden suları, asidin az olduğu çeşitlerde klorürlü maden suları vermek gerekir.

Yemek yemeden önce iÅŸtahı açmak için acı maddeler (kargabüken, ravent, centinyana vb.’ den hazırlanmış ilaçlar); yemekten sonraki aÄŸrılara karşı esası belladon olan uyuÅŸturucular, asitliliÄŸi fazla durumlarda sodyum bikarbonat, kalsiyum karbonat veya magnezyum gibi alkaliler, alüminyum hidrosilikat gibi absorbanlar, asitliliÄŸi az durumlarda pepsin ve pankreatin karıştırılmış kloridrik asit verilir.

Fizik tedavisi olarak ağrılı ve spazmlı gastritlerde sıcak su kesesi kullanılabilir. Asitliliğin çok, ağrının fazla olduğu durumlarda diyatermiye başvurulabilir. Hastaya yemeklerini çok iyi çiğnemeden yutmamasını, dişleri eksikse protez yaptırmasını öğütlemek gerekir

admin

Yorum gönder

Mide hastalıkları çok yaygın mı?

Ãœlser 10-15 yıl öncesine kadar daha sık görülen bir hastalıktı. Son dönemlerde azaldı. Reflü hastalığı ve gastrit ön plana çıktı. Mideyle ilgili sorunlar arasında mide ve yemekborusu kanserleri de yer alıyor, ama bunların görülme sıklığı daha az. Mide ve yemekborusuyla ilgili sorunları sıralayacak olursak birinci sırada reflü hastalığı, ikinci sırada gastritler son olarak da ülser gelir. Türkiye’de konuyla ilgili istatistikler olmadığı için biz ancak görülme sıklığını ABD ve Avrupa’da yapılan araÅŸtırmalara göre deÄŸerlendiriyoruz. Reflü görülme sıklığı nüfusun yüzde 15-25′i civarındadır. Hastanın hayatı boyunca reflü olma ihtimali de yüzde 40′tır. Ãœlserin görülme sıklığı son zamanlarda yapılan tedavilerle azalmıştır.
Gastrit nedir, neden olur?
Gastrit mide derisinin iltihabıdır. Ä°ki türü vardır. Biri ani baÅŸlangıçlı olan akut gastrit, diÄŸeri ise kronik gastrittir. Gastritlerin en büyük nedeni ‘helicobacter pylori’ denilen bir mikroptur. Bunun yanında gastrit yapan diÄŸer nedenlerde bulunmaktadır. Ama en sık bu mikroba baÄŸlı gastrit görülür. Bu mikrop mide derisi üzerine yerleÅŸerek bir enfeksiyon oluÅŸturur. Mide derisinde ÅŸiÅŸme, kızarıklık ve hücrelerde harabiyete neden olur. Bazı ilaçlar ve alkol de gastrit yapapr.

Gastrite hangi ilaçlar yol açar?
Romatizma ilaçları olarak bilinen bazı ağrı kesiciler, aspirin ve bazı antibiyotikler gasrite neden olabilir. Bu ilaçların bilinçsiz kullanılması daha ciddi olaylara yol olabilir. Örneğin kanama gibi. Bazen küçük bir bebe aspirini ciddi kanamalara neden olabilir. Aspirin gibi ilaçların zararlı etkileri mideye sadece temasla değil, kana karışarak da ortaya çıkar.

Gastritin tedavisi var mı?
Eğer suçlu bir bakteri ise veya bir ilaçsa ona göre tedavi belirlenir. Mide koruyucu ve asit azaltıcı ilaçlar verilir. Neden ilaç ve alkolse bunlar kesilir. Bakteriden kaynaklanıyorsa temizlenmesi için ilaç tedavisi yapılabilir. Mide derisi hasarlı olduğu için mide kendi ürettiği asitten daha çok etkilenir ve hastanın şikâyetleri de artar. Bunun için midenin asidi azaltılmalıdır. Diyet yapılmalı. Hastaya yasaklanan besinler ve içecekler söylenir. Bakteriye bağlı gastritlerde mevcutsa bakteriyi temizleme tedavisi antibiyotiklerle yapılır. Her baktreriye bağlı gastritte mikrop tedavisi şart değil.

Bu bakterinin görülme sıklığı nedir?
Yaklaşık olarak 100 kiÅŸiden 80′inde bu bakteri vardır. Yurtdışında bu oran özellikle Avrupa’da yüzde 50′ler civarındadır.
Bu bakteri nasıl bulaşıyor?
Bulaşma ağız yoluyla yiyecek ve içeceklerle olmaktadır. Hijyen oldukça önemlidir.

Gastritin tedavisi ne kadar sürer?
Eğer gastrit mikroba bağlıysa bir-iki haftalık antibiyotik tedavisiyle mikrop ortadan kaldırılabilir. Daha sonra hastaya yine mide koruyucu ilaçlar verilir. Gastrite bağlı şikâyetler bazen tamamen geçmeyebilir. İlaçlara ve alkole bağlı gastritlerde bunlar kesildiği zaman hasta rahatlamaya başlar. Normalde midenin onarım gücü vardır. İlaçlar iyileşmeyi hızlandırır.

Kişi bakterinin varlığını anlayabilir mi?
Bakteri her zaman bir yakınma oluşturmaz. Bazen bakteri vardır ama kişi bunun farkında değildir. Yıllarca hiç sorunsuz olarak bu bakteriyle yaşayabilir. Bu bakterinin var olup olmadığı çeşitli yöntemlerle belirlenebilir. Bu yöntemler arasında endoskopi en doğrusudur. Bunun yanında kan, dışkı ve nefes testleri ile bakteri varlığı belirlenebilir.

Gastritin yaşla ilgili var mı?
Evet. Özellikle bakteriye baÄŸlı gastritler yaÅŸla beraber artar. Bebeklik ve çocukluk döneminde daha az görülür. Bakteri varlığı toplumumuzda 20′li yaÅŸlara gelindiÄŸinde yükselerek yüzde 50′leri bulmaktadır. Buna paralel olarak gastrit görülme oranı da yükselir. 50′li yaÅŸlarda yüzde 80′lere yükselmektedir. Bakteri kırsal kesimde yaÅŸayanlarda daha yaygındır.

Çocuklarda olur mu?
Evet ama yetişkinler kadar sık değildir.

Endoskopi nedir?
Endoskopi içi boÅŸluklu organların bir aletle incelenmesidir. Bu alet hem görüntülemeyi hem de biyopsi gibi bazı iÅŸlemleri yapmaya olanak saÄŸlar. Halk arasında ‘ışıklı hortum’ olarak adlandırılıyor. Ama bu alete sadece hortum demek haksızlık olur. Mükemmel bir tanı aracıdır. EÄŸer yemek borusu, mide ve onikiparmak barsağını görüntülemek için endoskopi yapıyorsak bunun tıptaki adı ‘özefagogastroduodenoskopi’dir. Kısaca ‘gastroskopi’de denilebilir. EÄŸer kalınbağırsak için yapılıyorsa bunun adı da ‘kolonoskopi’dir. Gastroskopi sırasında yemekborusu, yemek borusuyla midenin birleÅŸtiÄŸi yer, mide, midenin çıkış kısmı ve onikiparmak barsağı incelenir.

Endoskopi sırasında neler olur, zor mu?
Endoskopi 40 yıldır özellikle sindirim sistemi incelemesinde kullanılmaktadır. Eskiye oranla çok hareketli, esnek, daha ince, görüntü kapasitesi yüksek cihazlar var. Endoskopinin baÅŸarısı ve hastanın endoskopiden rahatsızlık duymaması kimin yaptığına, nerede yapıldığına, nasıl yapıldığına ve deneyimli bir yardımcı ekibinin olup olmamasına göre deÄŸiÅŸir. Endoskopiyi bu konuda eÄŸitim görmüş olanlar yani gastroenterologlar yapmalıdır. EÄŸer bir engel yoksa hastaya bir ön hazırlık olarak ilaç uygulanmalıdır. Öncelikle hastanın dil kökü ve küçük dil çevresi diÅŸ hekimlerinin de kullandığı bölgesel uyuÅŸma yapan bir spreyle uyuÅŸturulur. Bu bulantıyı ortadan kaldırır. Daha sonra da kol damarından rahatlatıcı ve hafif uyku yapıcı ilaçlar verilir. Endoskopi bu ÅŸekilde yapıldığı zaman çok rahat olur. ÇoÄŸu zaman hasta iÅŸlem bittikten sonra “Gerçekten gastroskopi yaptınız mı? Bitti mi?” diye sormaktadır. Ayrıca gerekirse endoskopi sonrası uyku giderici ilaçlar da uygulanır. Ä°ÅŸlem bittikten sonra hasta bir iki saat sonra iÅŸinin başında olabiliyor. Ama o gün araba kullanmasını ve aşırı dikkat gerektiren iÅŸler yapmasını istemiyoruz.

Peki nasıl bir işlem bu?
Yapılan iş şu: 8-10 milimetre kalınlığında son derece yumuşak bir boru yemekborusundan mideye ve onikiparmak barsağına görülerek yönlendirilip ulaşılıyor. Aşağı yukarı uzunluğu 110-120 santim arasında olan cihazın ucunda kamera var ve geçtiği bölgeleri bir televizyon ekranına yansıtıyor. Doktor da bu görüntülere bakarak hastanın incelenen bölgenin iç yüzeyini görüyor ve teşhisi koyabiliyor. Bu işlem sırasında hastanın nabız durumu ve oksijen düzeyi izleniyor. Gerekirse tanı için parça alınıyor (biyopsi) veya kanama durdurma, polip çıkarma gibi tedavi edici işlemler de yapılabiliyor. İşlem 3-5 dakikada tamamlanıyor. Önceden en az 6 saatlik açlık gerekiyor.

Aç kalmak gastriti azdırır mı?
Gastritlerde uzun süre açlık genellikle şikâyetleri artırabilir. Bazen aç karnına şikâyetler daha yoğunken, bazılarında ise yemek sonrası özellikle şişkinlik, gerginlik, gaz ve geğirti gibi yakınmalar hâkim olabilir. Yiyeceğin türü de yakınmaları etkileyebilir. Baharatlılar, yağlılar, kızartmalar, asitli içecek ve meyvelar, turşu ve sirke zararlılar arasındadır.

Sigara ve alkol gastritte etkili mi?
Sigaranın sindirim sisteminde çok olumsuz etkileri vardır. Özellikle nikotin mide asit salgısını artırmakta ve olumsuzluklara neden olmaktadır. Ayrıca nikotin mide giriş kapısının gevşemesine neden olmakta ve reflü hastalığına yol açmaktadır. İyileşmeyi geciktirmektedir. Alkolünde direkt tahriş edici etkisi mevcuttur. Sigara ve alkolün damarları etkilediği ve bu şekilde zararlı olduğu bilinmektedir. 

admin

Yorum gönder

Midenin ani ortaya çıkan iltihabıdır. nedenleri genelde ilaçlar, alkol, Korozif ( yakıcı ) maddelerin alımı, aşırı psikolojik stres olarak sırtalanabilir.
Non-steroid antienflamatuar ilaç kullanımı ( NSAID ), Aşırı alkol kullanımı Büyük cerrahi girişimler , kafa travması , böbrek yetmezliği , karaciğer yetmezliği , solunum yetmezliği gibi ağır psikolojik stresler gastrite yol açabilir.
Belirtiler Hıçkırık Hazımsızlık İştah kaybı Bulantı Kusma Kanlı kusma Koyu dışkılama
gastrit tedavisi
Sebeplere yöneliktir.
Antasitler veya diğer mide asidini azaltan veya nötralize eden ilaçlar belirtileri önleyebilir ve iyileşmeyi ilerletebilir.
Mide asidi üretimini azaltan simetidin gibi ilaçlar hastanede yatan hastalara verilebilir.

admin

Yorum gönder